Najteži strani jezici za učenje
Jezici i jezičko porodično stablo
Indoevropski jezici danas
Rasprostranjenost i brojke
Indoevropska porodica jezika je danas najrasprostranjenija porodica jezika u svetu, kako po geografskim prostranstvima koje obuhvata, tako i po broju stanovnika. Prisutna je u Evropi, Aziji, obema Amerikama i malim delom u Africi. Nekim indoevropskim jezikom kao maternjim govori skoro 3 milijarde ljudi, što je oko 47% svetskog stanovništva. Ostalih 53% svetskog stanovništva govore jezicima koji pripadaju nekoj od oko 150 ostalih porodica jezika ili nekim od oko 75 jezika izolata (jezici koji ne pripadaju nijednoj današnjoj porodici jezika).
Od 10 najrasprostranjenijih jezika u svetu, šest su indoevropski: španski (406 miliona), engleski (335 miliona), hindi (260 miliona), portugalski (202 miliona), bengalski (193 miliona) i ruski (162 miliona). Od neindoevropskih jezika, na listi su kineski (1.197 miliona), arapski (223 miliona), japanski (122 miliona) i javanski (84,3 miliona). Nije na odmet pomenuti i da se na 11. mestu nalazi nemački, takođe indoevropski jezik, sa oko 83,8 miliona govornika.
Broj indoevropskih jezika nije tako lako odrediti, kao što nije lako odrediti ni broj jezika u svetu. Nama dobro poznata situacija srpskog, hrvatskog, bošnjačkog i crnogorskog jezika pokazuje koliko je ponekad teško povući crtu između dijalekta i jezika, a to nije jedina takva situacija u svetu. Istu situaciju možemo naći u Indiji i Pakistanu čiji se jezici hindi (Indija) i urdu (Pakistan) u lingvistici često smatraju samo varijantama istog jezika, gde urdu pokazuje mnogo veći uticaj arapskog zbog muslimanske većine u Pakistanu.
Summer Institute of Linguistics, koji uređuje web-stranicu Ethnologue, navodi cifru od 436 živih indoevropskih jezika. Ovu cifru treba uzeti sa velikom rezervom, pošto Ethnologue, primera radi, u zapadnogermanskoj gornjonemačkoj grani osim nemačkog, navodi i švapski, valserski, huterski, majnfranački i druge jezike koji se inače najčešće posmatraju kao dijalekti nemačkog.
Podela indoevropskih jezika
Nijedna podela indoevropskih jezika nije savršena. Do prve polovine 20. veka najučestalija je bila podela na dve velike grupe: kentum grupu i satem grupu. I danas se ova podela često sreće u knjigama o indoevropeistici, mada često sa izvesnim izmenama, dopunama i ograničenjima.
Ova podela se zasniva na refleksima praindoevropskih velara. U praindoevropskom su postojale tri grupe velarnih konsonanata: obični velarni konsonanti (/k/, /g/, /gh/), palatovelari (/ḱ/, /ǵ/, /ǵh/) i labiovelari (/kw/, /gw/, /gwh/). Smatra se da nijedan savremeni indoevropski jezik nije zadržao sve tri grupe velara, mada pojedini stručnjaci smatraju da albanski jeste. Na osnovu toga kako su se velari razvijali u jezicima ćerkama, indoevropski jezici su podeljeni u dve grupe.
Prvu grupu sačinjavaju jezici koji se uglavnom prostiru na zapadu indoevropskog areala – germanski, keltski, italski, grčki, toharski i anatolijski jezici. Oni su izjednačili palatovelare i obične velare i dobili samo obične velare. Drugu grupu sačinjavaju satem jezici koje uglavnom sačinjavaju jezici iz istočnog areala indoevropskih jezika – baltički jezici, slovenski jezici, indo-iranski jezici, jermenski jezik, albanski jezik, a moguće da tu spadaju i pojedini slabo posvedočeni paleobalkanski jezici poput tračkog, dačkog i ilirskog, koji su se na Balkanu govorili pre doseljavanja Slovena. Ovi jezici su preobrazili praindoevropske labiovelare u obične velare, a palatovelare su preobrazili u sibilante.
Praindoevropska reč za “sto” (100 kao broj) – *ḱm̥tom – imala je u sebi palatovelar /ḱ/ koji je u kentum jezicima dao običan velar /k/; otud latinsko centum (klasični latinski izgovor /ˈkentum/. Po toj reči su kentum jezici i dobili naziv. Ista praindoevropska reč je u avestijskom dala satəm po kome su satem jezici dobili naziv.
Ovakvom podelom je povučena jasna granica istok-zapad između indoevropskih jezika, koja je razbijena otkrićem toharskih jezika koji su se govorili na istoku indoevropskog areala, a bili su kentumski jezici. Kasnije je u ovu podelu dodato da je satemizacija indoevropskih jezika bila inovacija koja nije obuhvatila toharske jezike. Isto tako baltoslovenski jezici pokazuju ograničenu satemizaciju, što neki stručnjaci tumače time da su oni rano u procesu satemizacije povučeni u kentumski areal, što se dodatno objašnjava velikom povezanošću slovenskih jezika sa germanskim i keltskim jezicima.
Ova podela je zasnovana više na jezičkim promenama nego na genetskoj srodnosti jezika. Po genetskoj srodnosti, indoevropski jezici se mogu lakše podeliti na deset do dvanaest grupa. Grupe jezika koje možemo naći u svakoj podeli su: anatolijski jezici, toharski jezici, jermenski jezik, grčki jezik, italski jezici, keltski jezici, germanski jezici, indo-iranski jezici. Problem nastaje kod klasifikacije baltičkih i slovenskih jezika. Veliki broj stručnjaka smatra da su oni nastali od istog prajezika – prabaltoslovenskog i da stoga možemo govoriti o baltoslovenskoj grupi jezika. Drugi smatraju da takvog zajedničkog prajezika nikad nije bilo, već da ti jezici dele veliki broj karakteristika zbog kasnijeg zajedničkog razvoja, i da se stoga čisto genetski mora govoriti o baltičkim i slovenskim jezicima kao odvojenim grupama, dok se u pogledu jezičke promene može posmatrati određeni period njihovog zajedničkog razvoja koji možemo nazvati baltoslovenskim. Dobar pregled različitih teorija i pogleda na ovu problematiku daje Radosav Bošković u knjizi Osnovi uporedne gramatike slovenskih jezika, koju je priredio Radojica Jovićević.
Drugi problem predstavljaju reliktni i slabo ili nikako posvedočeni paleobalkanski jezici – ilirski, trački, dački, pelazgijski i (staro)makedonski (koji nema nikakve veze sa današnjim slovenskim makedonskim jezikom). S obzirom na to da su poznati samo na osnovu nekoliko natpisa i ličnih imena, možemo samo biti sigurni u njihovo indoevropsko poreklo, ali ne i u njihovu pripadnost nekoj od ranije pomenutih većih grupa indoevropskih jezika. Zato se oni često ili potpuno izostavljaju iz ovakvih podela indoevropskih jezika, a pominju kasnije; ponekad se navode zasebno, kao izolati poput grčkog, jermenskog i albanskog, dok ih Vanja Stanišić u svom Uvodu u indoevropsku filologiju grupiše u starobalkanske jezike.
Autor: Dejan Antić (Katedra za skandinavistiku, Filološki fakultet Univerziteta u Beogradu)
Literatura:
Clackson, J. (2007). Indo-European Linguistics. New York: Cambridge University Press.
Станишић, В. (2006). Увод у индоевропску филологију. Београд: Чигоја штампа.
Kapović, M. (2008). Uvod u indoeuropsku lingvistiku. Zagreb: Matica hrvatska.
Ovo delo je licencirano pod uslovima licence Creative Commons Autorstvo-Nekomercijalno-Bez prerada 3.0 Srbija
Svet stranih jezika
Predstavljamo vam šest zanimljivih mapa i tabela koje će vam pomoći da s lakoćom razumete koliko se pojedini delovi sveta razlikuju u pogledu jezika koji se koriste.
Jezici sveta
Nisu svi kontinenti podjednako raznovrsni kad je u pitanju broj jezika koji se govori. Statistički podaci pokazuju da je na prvom mestu Azija sa 2301 jezikom, dok Afrika sa 2138 jezika dolazi odmah iza.
Pacifička regija broji 1300 zvaničnih jezika, dok se Severna i Južna Amerika mogu pohvaliti sa 1064. Uprkos velikom broju država, Evropa se nalazi na dnu ove liste sa “samo” 286 jezika u upotrebi.
Jezici sa najviše izvornih govorinka
Kineski jezik je najmasovniji maternji jezik na svetu, zatim slede Hindi i Urdu koji imaju isto lingvističko poreklo iz severne Indije. Prati ih engleski jezik sa 527 miliona izvornih govornika. Zanimljiv je podatak da arapski jezik ima 100 miliona više izvornih govornika nego španski.
Ovi statistički podaci su fascinantni jer pokazuju da samo 12 maternjih jezika “pokriva” dve trećine svetske populacije.
Mnogi popularni jezici govore se u više država
Razlog zašto su engleski, francuski i španski među najrasprostranjenijim jezicima na svetu leži u osvajačkoj prošlosti država iz kojih potiču.
Engleski je u širokoj upotrebi kao službeni jezik
Ovde treba imati u vidu da iako neka država koristi engleski kao službeni jezik to ipak nije stvarni pokazatelj na kom jeziku njeni stanovnici komuniciraju. Neke od gore pomenutih nacija imaju mali procenat stanovništva kojima je engleski jezik zapravo maternji.
Neumitno je da će polovina svetskih jezika nestati do kraja ovog veka jer se govornici pojedinih jezika “mogu prebrojati na prste jedne ruke”
Oko 3% sveske polupacije koristi 96% “živih” jezika. Od svih postojećih jezika, čak 2000 ima manje od 1000 izvornih govornika. Ipak, na osnovu procene UNESCO-a koju smo predstavili na mapi iznad, oko polovina svetskih jezika nestaće do kraja ovog veka. Kliknite na mapu za njen uvećan prikaz.
Lingvističko izumiranje značajnije će pogoditi sledeće delove sveta: prašume Amazona, delove Afrike južno od Sahare, Okeaniju, Australiju i jugoistočnu Aziju.
Koliko ljudi na svetu uči neki jezik
Iako engleski zaostaje u pogledu broja izvornih govornika, to je svakako svetski jezik koji se najviše uči. Više ljudi uči engleski nego francuski, italijanski, španski, japanski, nemački i kineski zajedno.
Međutim, važno je napomenuti da postoje jezici koji privlače pažnju tek odnedavno. Broj američkih koledža koji podučavaju kineski porastao je za 110% u peridou između 1990. i 2013. i učinio ovaj jezik daleko dostupnijim za njegovo učenje. Tokom istog perioda broj programa za učenje ruskog jezika na američkim univerzitetima opao je za 30%.
Neki od jezika vam mogu doneti značajan napredak kada je u pitanju posao. Prema istraživanju Alberta Saiza, naučnika sa univerziteta u Masačusetsu, znanje nemačkog jezika donosi Amerikancima dodatnih 128.000 dolara tokom karijere. Znanje nemačkog jezika na tržištu vredi dva puta više od francuskog i skoro tri puta više od španskog. Zato ne oklevajte i upišite ovde engleski, nemački ili neki drugi svetski jezik sa akreditovanom jezičkom mrežom i usavršavajte se u najboljim školama u svetu.
Izvor: Verbalisti
Učenje stranih jezika stimuliše isti centar u mozgu kao čokolada i seks
Učenje novog jezika izgleda da donosi još neke neočekivane koristi. Najnovija klinička ispitivanja ukazuju da proces učenja stranog jezika i obogaćivanje rečnika utiče na isti deo mozga koji se aktivira tokom seksa ili konzumiranja čokolade.
Naučnici iz Španije i Nemačke ustanovili su da se kod ljudi dok uče i obogaćuju svoj fond reči aktivira deo mozga koji se naziva ventral striatum, odnosno centar za uživanje koga stimulišu aktivnosti poput seksa, droge, kockanja ili unošenja hrane bogate šećerom.
Istraživači iz Biomedicinskog istraživačkog instituta Bellvitge u Barseloni i sa Univerziteta Otto von Guericke u Nemačkoj sproveli su klinička ispitivanja kod 36 odraslih osoba, koje su učestvovale u simulaciji kockanja i popunjavanju jezičkih testova. Po završetku testova, merenjem moždanih funkcija, utvrđeno je da obe aktivnosti stimulišu isti deo mozga. Ispitivanje je takođe potvrdilo da učenje stranog jezika pomaže u održavanju bistrog uma, čije funkcije mogu oslabiti sa godinama života.
Još jedan dokaz da poznavanje stranih jezika pozitivno utiče na naš mozak dolazi iz Edinburga. Istraživači sa Univerziteta u Edinburgu otkrili su sporiju stopu slabljenja moždanih funkcija kod bilingvalnih govornika. Studija koja je obuhvatila 835 ispitanika rođenih 1936. godine, a koji su govorili dva ili više jezika, pokazala je kod njih daleko razvijenije kognitivne sposobnosti u 70-im godinama života od njihovih vršnjaka monolingvista.
Ta studija takođe ukazuje da bilingvalnost stečena u odraslom dobu može pozitivno uticati na proces starenja mozga.
Izvor: Verbalisti
Uskoro počinje primena SIELE, novog stručnog ispita za ocenu nivoa znanja španskog jezika
Meksiko Siti i koledž San Ildefonso bili su u julu domaćini konferencije na kojoj su tri obrazovne institucije Institut Servantes, Nacionalni autonomni univerzitet Meksika i Univerzitet u Salamanki dogovorile pokretanje novog, stručnog ispita za ocenu nivoa znanja španksog jezika koji će postati svetski priznat i standardizovan. Ispit se zove SIELE (Servicio Internacional de Evaluación de la Lengua Española) i napravljen je po uzoru na stručne ispite za engleski jezik TOEFL i IELTS. Početak primene planiran je za 2016. godinu. Prema proceni Instituta Servantes oko 300.000 ljudi će pristupiti testu u prvoj godini, dok će se taj broj popeti na 750.000 do 2021. godine.
Nekoliko bitnih činjenica razlikuje SIELE od postojećeg DELE (Diplomas de Español como Lengua Extranjera) ispita. DELE sertifikat ne zastareva a SIELE ima upotrebnu vrednost u periodu od dve godine. Pored toga, DELE pruža mogućnost testiranja po nivoima znanja za razliku od SIELE. Nije predvidjeno da ova dva ispita budu jedan drugom konkurencija, već da se dopunjuju. DELE će se organizovati uporedo sa novim ispitom.
SIELE testira četiri osnovne komunikacijske veštine: konverzacija, slušanje, čitanje i pisanje. Poeni za čitanje i slušanje dobijaju se odmah, dok preostale dve veštine ocenjuju akreditovani ispitivači i na te rezultate se čeka tri nedelje. Test se radi na kompjuteru.
Suprotno sličnim stručnim ispitima iz engleskog jezika SIELE podrazumeva testiranje različitih jezičkih varijanti španskog jezika. Na primer, TOEFL ispiti su vezani samo za američki engleski, Kembridž ispiti za britanski engleski, a SIELE će obuhvatiti sve oblike španksog jezika iako se one bitno razlikuju u zavisnosti od područja gde se španski jezik govori (Španija, Meksiko…).
Početni centri za testirenje otvaraju se u tri države:
- Kina, sa 60 centara planira se pokrivanje 61% teritorije te države
- Brazil, sa 80 centara planira se pokrivanje 81% teritorije te države
- SAD, sa 100 centara za pokriće 70% njene teritorije.
Očekuje se sve veća potreba za polaganjem SIELE ispita, posebno u zemljama poput Francuske, Italije, Nemačke i zapadne Afrike gde se španski jezik najviše uči.
Tokom 2015. godine 21 milion ljudi u celom svetu uči španski kao strani jezik na svim nivoima obrazovanja, što je, prema proceni FEDEL-e (Spanish Federation of Associations of Schools of Spanish as a Foreign Language), porast od 1,4 miliona u odnosu na 2014.
Pored toga što će doprineti boljem pozicioniranju španskog jezika među najvažnijim jezicima sveta, SIELE je takođe veoma koristan za studente. Ovaj globalno priznat novi stručni ispit iz špasnkog jezika nudi dodatne obrazovne mogućnosti u zemljama sa niskim školarinama, kao što su Španija i Meksiko, a kasnije otvara mogućnost zapošljavanja u zemljama koje beleže visoki rast i imaju stabilno tržište, poput SAD, gde španski jezik i dalje ima vrlo značajnu ulogu.
Izvor: Verbalisti
Kako je nastao engleski jezik (MAPA i VIDEO)
The Anglo-Saxon migration
Here’s how the English language got started:
After Roman troops withdrew from Britain in the early 5th century, three Germanic peoples — the Angles, Saxons, and Jutes — moved in and established kingdoms. They brought with them the Anglo-Saxon language, which combined with some Celtic and Latin words to create Old English. Old English was first spoken in the 5th century, and it looks incomprehensible to today’s English-speakers. To give you an idea of just how different it was, the language the Angles brought with them had three genders (masculine, feminine, and neutral). Still, though the gender of nouns has fallen away in English, 4,500 Anglo-Saxon words survive today. They make up only about 1 percent of the comprehensive Oxford English Dictionary, but nearly all of the most commonly used words that are the backbone of English. They include nouns like “day” and “year,” body parts such as “chest,” arm,” and “heart,” and some of the most basic verbs: “eat,” “kiss,” “love,” “think,” “become.” FDR’s sentence “The only thing we have to fear is fear itself” uses only words of Anglo-Saxon origin.
by Libby Nelson
_
Istorija engleskog jezika
Danas donosimo veoma duhovit i slikovit prikaz istorije engleskog, i upoznajemo se s uticajem koji su Anglosaksonci i Vikinzi imali na razvoj tog jezika.
Kraj rimske vladavine u Britaniji je omogućio anglosaksonsko naseljavanje Britanije, koje se tradicionalno smatra početkom Engleske, odnosno nastankom Engleza kao nacije. Anglosaksonci su bili niz germanskih plemena koja su uspostavila nekoliko kraljevstva koja su kasnije postala regionalni centri moći u današnjoj Engleskoj i delovima Škotske. Oni su uveli staroengleski jezik, koji je zamenio prethodni britski jezik.
Anglosaksonci su vodili ratove sa britskim državama – naslednicama u današnjem Walesu, Cornwall i Hen Ogleddu (Stari sever; delovima severne Engleske i južne Škotske gde se govorio britonički), kao i jedni sa drugima. Upadi Vikinga postali su učestali nakon 800. godine, pa su tako Nordijci preuzeli vlast nad velikim delovima današnje Engleske. Tokom tog perioda nekoliko vladara je pokušalo da ujedini anglosaksonska kraljevstva, što je na kraju rezultiralo stvaranjem Kraljevine Engleske do 10. veka.
Osim što su ostavila tragove na engleski folklor, anglosaksonska božanstva dala su temelj i za imena dana u sedmici u engleskom jeziku.
Iako se samo 1% anglo-saksonskih reči danas nalazi u Oksfordskom rečniku, one predstavljaju osnovu engleskog jezika i najčešće korišćene reči. Da li ste znali da je rečenica “The only thing we have to fear is fear itself” sastavljena isključivo od reči anglo-saksonskog porekla? 🙂
Izvor: Verbalisti
Najseksipilniji izgovori sveta i jezik ljubavi
Francuski se odavno smatra najlepšim jezikom na kom možete izjaviti ljubav, ali ga je ove godine po svemu sudeći smenio engleski i to s britanskim akcentom.
Zemlje engleskog govornog područja očigledno su glasale jedna za drugu u novom svetskom istraživanju najseksepilnijih izgovora sveta, prema kom su na prvo mesto izbili Britanci, a prate ih Amerikanci, Irci i Australijanci. Francuzi su na skromnom petom mestu. iako je Pariz proglašen za najromantičniji grad.
Otkrića Time Out svetskog istraživanja koje je obuhvatilo 11.000 ljudi u 24 grada pokazalo je i da je najbolje mesto za singl osobe Sidnej.
Najgore mesto za samce je Njujork, u kom je čak 45 odsto solo ispitanika reklo da je “tužno” zato što nema partnera.
Izvor: independent.co.uk
Emotikoni, ti slatki mali (dosadni) simboli bez kojih se više ne može (VIDEO)
Prošle godine po prvi put reč godine bio je grafički simbol – emotikon (emoji) u obliku srca.
“Engleski jezik prolazi kroz transformaciju, kao što nikada nije u svojoj istoriji dugoj 1400 godina, u svom sistemu pisanja, alfabeta, nastaju novi pisani znakovi i to neverovatnom brzinom”, rekao je predsednik i vodeći analitičar reči Pol Džejdžej Pejek, misleći na ideograme i piktograme, emotikone i znakove.
Tri reči a devet slova sada se mogu izraziti samo jednim simbolom – ❤.
Ovaj grafički trend nastao je u Japanu devedesetih godina i proširio se internetom kroz razne programe, a svoj vrhunac je doživeo pojavom pametnih telefona.
Emotikoni su definitivno postali deo naših života. Pogledajte sjajan film u nastavku, koji potpisuje Dissolve, o tome kako su se te simpatične male sličice ugnjezdile u naše živote: